Rus devrimci demokrat, bilim adamı, yazar, eleştirmen. Rusya’da 60’lı yıllar devrimci hareketinin önderi, ‘Toprak ve Özgürlük’ hareketinin ideolojik esinlendiricisi oldu. 1862 yılında tutuklandı ve Petropavlovsk kalesine kapatıldı. Herzen’le ilişkide olmakla ve ‘Köylülere…’ başlıklı bildiriyle ‘halkta öfke ve infial yaratmak’la suçlanıyordu. Ortada hiçbir kanıt bulunmadığı halde Sibirya’da 7 yıl kürek ve ömür boyu sürgün cezasına çarptırıldı. 1864 yılında gönderildiği Sibirya sürgününden ancak 19 yıl sonra, 1883 yılında dönebildi. Felsefe, toplumbilim, etik, estetik, pedagoji üzerine ciddi araştırmalar yaptı, çok sayıda bilimsel makale yazdı. 1863 yılında yazdığı Ne Yapmalı? ve 1867-69 yıllarında yazdığı Prolog adlı romanlarında sosyalist idealleri işledi. Pek çok Rus devrimci kuşağının yetişmesinde büyük etkileri olan devrimci tipleri yarattı.