1949’da Isparta Sütçüler’de doğdu. 1966’da İstanbul İlk Öğretmen Okulunu bitirdi; Balıkesir ve İstanbul’da eğitimci olarak çalıştı. 1980’de mesleğinden ayrılarak yayıncılık alanında çalışmaya başladı. Edebiyata şiirle girdi. İlk şiirleri 1983’te Varlık dergisinde yayımlandı. Radyo programlarının yanı sıra, TRT 1 İstanbul Radyosu’nda ve TRT 2 televizyonunda ve Hayat TV’de program hazırlayıp sundu. Cumhuriyet, Emek ve Evrensel gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’nde öğretim görevlisi, İstanbul Teknik Üniversitesi’nde okutman olarak çalıştı.

Şiir kitapları: Eylül Deyişleri (1987), Sevdamız Çiçeklenir Zulada (1990), Mayısta Üzgün Gönlüm (1993), Akdeniz’in Rengi Mavi (1997), Silinsin Diye Yeryüzünden Savaş Sözcüğü- So as to Wipe the Word of War From All Over the World (2010), Yasak Sevda Sözcükleri (2013). Oyun kitapları; Makas Kesmez İğne Dikmez Olmasa Ellerimiz (1997), Hepimiz Çevreciyiz (1997) ve Yaşamın İzindeki Kadınlar (2007) Anı: Boğaz’daki Mutlu Çocuk Kuzguncuk, 2009. Antoloji: Emek Şiirleri: Selam Yaratana – Eray Canberk’le birlikte (2000). Kadınlar İçin Söylenmiştir-Anadolu’da Kadınların Şiirli Tarihi (2011). Ayrıca çok sayıda çocuk ve gençlik kitabı yayımlandı. Eskisehir Osmangazi Üniversitesi tarafından (28-30 Nisan 2010) Çocuk ve Gençlik Edebiyatında Gülsüm Cengiz Sempozyumu düzenlendi; sempozyum bildirileri Şiirin Rüzgârında Masal Kuşunun Kanadında adıyla kitaplaştı.
Çevirilen yapıtları: Şiirleri 12 dile çevrilerek dergi ve seçkilerde yer aldı. Ayşe’nin Günleri -roman- Almanca, Rusça, Arapça, Sırp Hırvatça ve Arnavutça’ya çevrilerek yayımlandı. 21 çocuk öyküsü Almanca-Türkçe, Almanca-Arapça; Suyun Rengi ya da Rengârenk Çiçek Bahçesi İngilizce-Türkçe; Bir Kedinin Günlüğü Azerice, Kayıp Sözcükler-Farsça yayımlandı. Silinsin Diye Yeryüzünden Savaş Sözcüğü (İngilizce-Türkçe), Boğaz’daki Mutlu Çocuk Kuzguncuk Rusça, Sırp Hırvatça; Suyun Rengi ya da Rengârenk Çiçek Bahçesi, Türkçe- İngilizce; Bir Kedinin Günlüğü, Azerice; Akdeniz’in Rengi -Die Farbe des Mittelmeeres- seçme şiirler; Almanca-Türkçe, Yasak Sevda Sözcükleri / Lessico Proibito D’amore (İtalyanca) çevrilmiş öteki kitaplarıdır.
Ödülleri: İYG Şiir ve Politika Gazetesi Özel Ödülü-1979; Yeni Türkü Yayınevi, Şiir-1986; Sıtkı Dost Çocuk Edebiyatı-1990; Türkiye Yayıncılar Birliği-1990; Makas Kesmez İğne Dikmez Olmasa Ellerimiz-Oyun- TOBAV ve Çankaya Belediyesi Gençlik Dalı Büyük Ödülü- 1991; Truva Şiir Ödülü-1995; Ayşe’nin Günleri, Almanya – Mainz Eselsohr dergisinin Fallt aus dem Rahmen “Sıradışılık Ödülü”- 1997; Yaşamın İzindeki Kadınlar-Oyun- Dil Derneği Kerim Afşar Ödülü- 2005; Şaire Mahsati Gencavi Şiir Ödülü, Azerbaycan (2010); Oğuz Tansel Halkbilim Ödülü (2012); Manisa’da Şiir Günleri 4- 2017 Niobe Ödülü, 2017 Vedat Günyol Deneme Ödülü-Seçici Kurul Özel Ödülü.